YKS kaynak seçimi: hangi kitap, hangi sırayla, kaç tane?

Kısa cevap

Kaynağın ölçüsü yayınevinin adı değil; ÖSYM kılavuzuna göre adaylar MEB'in "Kazanım ve Açıklamalar" belgesindeki konulardan sorumlu ve ÖSYM'nin yayımladığı kitapçıklar sorunun düzeyini gösteriyor. Önce konu konu seviyeni ölç, sonra bir derste bir konu kaynağı ve seviyene uygun bir soru bankasıyla başla; kitabı ancak seviyenle uyuşmadığı belli olduğunda değiştir. Aşağıdaki hesapla kitabın kalan haftalarına sığıp sığmadığını satın almadan önce kontrol et.

Asıl sorun kitap değil, kitap yığını

Eylül sonunda kitapçıya giden bir 12. sınıf öğrencisini düşün. Arkadaşı bir soru bankasını övmüş, sosyal medyada bir öğretmen başka birini önermiş, dershanenin verdiği set de zaten evde. Kasaya geldiğinde elinde her ders için iki üç kitap vardır. Kasım ortasında bu kitapların çoğu ilk otuz sayfada kalmıştır; Mart'ta ise hangisinde neyi çözdüğünü kendisi de bilmez.

Bu tablo o kadar yaygın ki çoğu öğrenci sorunun "doğru kitabı bulamamak" olduğunu sanır. Oysa sorun genelde kitabın kendisinde değil, kitapların sayısında ve sırasındadır. İyi bir kaynak seçimi üç soruya cevap verir: Sınav neyi soruyor? Ben şu an hangi seviyedeyim? Bu kitap o aradaki boşluğu kapatıyor mu?

Bu yazı, kaynak seçimini bu üç soruya göre yapmanın yolunu anlatıyor. Planlama ve düzen üzerine diğer yazılar çalışma planı kategorisinde toplanıyor.

Ölçü yayınevi değil, sınavın kendisi

Bir kaynağın iyi olup olmadığını anlamak için önce neye göre iyi olduğunu bilmen gerekir. Bunun cevabı kılavuzda yazılı. ÖSYM'nin 2026-YKS kılavuzuna göre adaylar, MEB'in hazırladığı "TYT, AYT ve YDT Sınavlarına Esas Ortak Derslere Ait Kazanım ve Açıklamalar" belgesindeki konu ve kazanımlardan sorumludur. Yani sınavın kapsamını yayınevleri değil, bu belge belirler.

Bu belgeyi baştan sona okumana gerek yok ama bir kez açıp kendi derslerinin ünite listesine bakmak işe yarar. Kitapçıda bir soru bankasının içindekiler sayfasını açtığında bu listeyle karşılaştırabilirsin. Belgede olmayan bir konuya uzun bölüm ayıran ya da belgede açıkça yer alan bir üniteyi atlayan kitap, ne kadar popüler olursa olsun sana fazladan yük ya da eksik bırakır.

İkinci ölçü, ÖSYM'nin kendi soruları. ÖSYM her sınavdan sonra soru kitapçıklarını yayımlıyor. 2026 TYT kitapçığını açıp birkaç dersten beşer soru oku. Sonra kitapçıda incelediğin soru bankasından aynı konudaki birkaç soruya bak. Kendine şunu sor: Bu kitabın soruları, ÖSYM'nin sorusuyla aynı türden düşündürüyor mu? Yoksa yalnızca formül ezberini mi yokluyor, ya da tam tersine gereksiz yere uzun, karmaşık hesaplara mı boğuyor?

Bu karşılaştırmayı bir kez yaptığında gözün alışır. Bazı kitaplarda soruların gerçek sınavdan belirgin biçimde ağır, bazılarında belirgin biçimde hafif olduğunu fark edersin. İkisi de bir işe yarar, ama doğru zamanda.

Önce seviyeni ölç, sonra kitabı seç

Kaynak seçiminde en sık yapılan hata, seviyeye değil hedefe göre kitap almaktır. "Tıp istiyorum, o zaman en zor soru bankasını almalıyım" diyen öğrenci, temel eksikleri kapanmadan ağır sorulara gömülür. Her testte on soru boş kalır, çözümlere bakarak ilerler ve bir ay sonra hem moralini hem zamanını kaybetmiş olur.

Seviyeni ölçmek için büyük bir sınav gerekmez. Bir konuyu bitirdiğinde o konudan, elindeki herhangi bir kaynaktan 15–20 soruluk karışık bir test çöz. Süreyi tut ama ilk turda baskı yapma. Sonra sonuca bak:

Buradaki oranlar kesin bir kural değil, kendine dürüst bakman için bir çerçeve. Önemli olan, aynı derste bile konudan konuya seviyenin değiştiğini kabul etmek. TYT matematikte problemleri rahat çözen bir öğrenci, sayı basamaklarında hâlâ temel düzeyde olabilir. Bu yüzden "matematikte ortayım" demek yerine "fonksiyonda ortayım, olasılıkta başlangıçtayım" demeyi alışkanlık edin.

Konu anlatımı, soru bankası, fasikül, deneme: hangisi ne işe yarar?

Kitapçıdaki rafların çoğu birbirine benzer görünür ama her kaynak türünün işi farklıdır. Hepsini aynı anda kullanmaya çalışmak yerine, hangisinin ne zaman devreye gireceğini bilmek gerekir.

Konu anlatımı. Konuyu ilk kez öğrenirken ya da tamamen unuttuğun bir konuya dönerken kullanılır. Okulda konu iyi işleniyorsa ya da video derslerle ilerliyorsan, ayrı bir konu anlatım kitabına ihtiyacın olmayabilir. Kitabın içindeki kısa testler, "anladım mı?" sorusuna hızlı cevap verir.

Soru bankası. Asıl emeği verdiğin yer burasıdır. Konu öğrenildikten sonra, aynı konudan bol ve çeşitli soru çözerek konuyu kalıcı hâle getirirsin. Seçerken çözümlerin anlaşılır olmasına, soruların konu içinde kolaydan zora sıralanmasına ve test sayısının senin takviminle uyuşmasına bak.

Fasikül ya da yaprak test. Konuları küçük parçalara böldüğü için düzenli çalışmayı kolaylaştırır; özellikle okul yoğunken iyi gider. Dezavantajı, kolayca dağılması ve hangi testi çözdüğünü unutturmasıdır. Kullanıyorsan çözdüklerini bir dosyada topla.

Branş denemesi. Tek bir dersin sınav formatındaki küçük denemesidir. Konuların çoğu bittikten sonra devreye girer; süre yönetimini ve konular arası geçişi çalıştırır. Konular bitmeden branş denemesine girmek, aslında bilmediğin konuları ölçmekten öteye geçmez.

Genel deneme. Sınavın tamamını prova eder. Ne zaman ve ne sıklıkla girmen gerektiğini deneme sınavı stratejisi yazısında ayrıntılı anlattık.

Kitapçıda beş dakikalık kontrol

Bir kitabı satın almadan önce, rafın önünde beş dakika ayırıp şunlara bakabilirsin:

1. İçindekiler sayfası. Konu sırası okuldaki ya da kendi planındaki sırayla uyuşuyor mu? MEB belgesindeki üniteler eksiksiz mi?
2. Rastgele bir test. Ortalardan bir test aç, ilk beş soruyu kafadan çözmeye çalış. Hepsi çok kolaysa ya da hiçbirine nereden başlayacağını bilmiyorsan, bu kitap şu an senin seviyende değil.
3. Çözümler. Kitabın arkasında yalnız cevap anahtarı mı var, yoksa çözümler de var mı? Çözüm varsa bir tanesini oku: Adımları atlamadan mı anlatıyor, yoksa sadece sonucu mu yazıyor?
4. Sayfa düzeni. Sorular sıkışık mı, şekiller okunaklı mı? Gün boyu bakacağın bir kitabın gözü yormaması önemsiz bir ayrıntı değil.
5. Test sayısı. Kitabı sınava kadar bitirebilir misin? Bir ders için ayırabildiğin haftalık süreyi düşün; üç ayda bitiremeyeceğin hacimde bir kitap rafta kalmaya adaydır.

Bu kontrol bazen bir kitabı elemeni sağlar, bazen de çok övülen bir kaynağın sana göre olmadığını gösterir. Listeyi yazdırıp kitapçıya götürebilirsin.

Kitap takvimine sığıyor mu? Basit hesap

Gereken hafta = test sayısı ÷ haftada çözebileceğin test sayısı. Yanlışlara dönmek için ayrıca pay bırak. Örnek: 120 testlik bir soru bankası.

Toplam, o derse ayırabileceğin kalan haftalardan uzunsa kitap ya fazla hacimlidir ya da haftalık planın gerçekçi değildir; hangisi olduğuna satın almadan önce karar ver.

Kaç kaynak yeter?

Bu sorunun herkese uyan bir cevabı yok ama kaba bir çerçeve verilebilir. Çoğu öğrenci için bir derste şu kadarı yeterli olur:

• Bir konu kaynağı (kitap, okul ders kitabı ya da video ders)
• Seviyesine uygun bir soru bankası
• Seviye atladığında daha seçici ikinci bir soru bankası
• Konular bittikten sonra bir branş deneme seti

Bundan fazlası, genellikle "yarısı çözülmüş kitap kulesi" demektir. Bir kitabın yarısını çözüp yenisine geçmek, her seferinde kolay ilk testleri tekrar tekrar çözmek anlamına gelir. Zor konular ise hep kitabın sonunda kaldığı için hiç çalışılmaz. Bu döngüde aynı konular denemelerde de boş kalmaya devam eder.

Kaynağı az tutmanın bir avantajı daha var: Bir kitabı bitirdiğinde, o kitaptaki yanlışlarına dönüp onları tekrar çözebilirsin. Aynı kitapta ikinci tur, yeni bir kitabın ilk turundan çoğu zaman daha öğreticidir. Bunun nasıl yapılacağını konu tekrarı yazısında anlattık.

Kitabı ne zaman bırakmalısın?

Bazen kaynak gerçekten yanlış seçilmiştir ve inatla devam etmek zaman kaybettirir. Bunu sıkılmaktan ayırmak için birkaç işarete bakabilirsin.

Kitabı bırakmak için iyi sebepler:

• Arka arkaya birkaç testte soruların çoğunu çözüme bakmadan yapamıyorsun. Bu, kitabın seviyenin üstünde olduğunu gösterir. Daha kolay bir kaynağa geç, birkaç hafta sonra bu kitaba geri dön.
• Testleri neredeyse hatasız ve hızla bitiriyorsun. Kitap sana yeni bir şey öğretmiyor; seviyeni bir üst kaynağa taşı.
• Çözümler anlaşılmıyor ve yanlışlarını kitaptan öğrenemiyorsun.

Kitabı bırakmak için kötü sebepler:

• Bir arkadaşın başka bir kitapla çok net yaptığını söyledi.
• Kitabın kapağı, rengi ya da eskiliği hoşuna gitmiyor.
• Zor bir konuya geldin ve o bölümü atlamak istiyorsun.

Son madde özellikle önemli. Zor konuya gelince kitabı bırakan öğrenci, yeni kitapta da aynı konuya geldiğinde aynı yerde durur. Sorun kitapta değil, konudadır. O noktada kitabı değil, çalışma biçimini değiştirmek gerekir: konu anlatımına dönmek, öğretmene sormak ya da konuyu daha küçük parçalara bölmek.

Yanlışlar kitapta değil, sende birikmeli

Kaynak sayısı arttıkça bir sorun daha büyür: Yanlış yaptığın sorular on farklı kitaba dağılır. Kasım'da bir soru bankasında yanlış yaptığın bir soruyu Nisan'da bulmak neredeyse imkânsız hâle gelir. Tekrar zamanı geldiğinde "hangi kitapta neyi yanlış yapmıştım?" diye sayfa çevirmek, tekrar etmenin önündeki en büyük engel olur.

Bunun klasik çözümü yanlış soru defteridir: Yanlış yaptığın soruyu kesip ya da yazıp nedeniyle birlikte bir deftere almak. Nasıl tutulacağını yanlış soru defteri rehberinde adım adım anlattık. Defter yerine telefonla çalışmayı tercih ediyorsan, Netio'nun soru yükleme özelliği kitaptaki soruyu fotoğrafla çekip kendi soru kütüphanene eklemene izin veriyor. Hangi yöntemi seçersen seç, amaç aynı: Kaynaklar değişse bile yanlışların tek bir yerde toplansın.

Video ders mi, kitap mı?

Bu soru genelde bir tercih değil, bir alışkanlık sorusudur. Bazı öğrenciler bir konuyu ancak birinin anlatmasını dinleyince kavrar; bazıları için video, dikkatin en kolay dağıldığı yerdir. Kendini bir hafta gözlemle: Video izlerken not alıyor ve sonunda bir test çözüyor musun, yoksa videoyu açık bırakıp telefonla mı ilgileniyorsun?

Hangisini seçersen seç, şu iki hatadan kaçın. Birincisi, aynı konuyu üç farklı kanaldan baştan dinlemek. Konuyu anlamadıysan baştan dinlemek yerine takıldığın yeri bulup ona odaklanmak daha verimlidir. İkincisi, konu anlatımı ile soru çözümü arasında uzun boşluk bırakmak. Konuyu dinlediğin gün aynı konudan soru çözmezsen, birkaç gün sonra dinlediğinin büyük kısmı silinmiş olur.

İki öğrenci, iki kaynak planı

Konuyu somutlaştırmak için iki farklı durumu düşünelim.

Elif, 12. sınıf, TYT matematikte zorlanıyor. Denemelerde matematik neti düşük ve hep aynı yerlerde kalıyor: sayı basamakları, bölünebilme ve problemler. Elinde üç farklı TYT matematik soru bankası var, hiçbirinin ilk üç ünitesini geçememiş. Elif için doğru adım yeni bir kitap almak değil. Üç kitaptan seviyesine en uygun olanı seçip diğerlerini kaldırması, eksik konuları o kitapta sırayla bitirmesi ve her testten sonra yanlışlarını tek yerde toplaması gerekiyor. TYT matematikte neti artırmaya dair diğer öneriler TYT matematik net artırma yazısında var.

Mert, mezun, AYT kimyada orta seviyede. Konuları geçen yıl görmüş, testleri büyük ölçüde çözüyor ama denemelerde süre yetmiyor ve yorum isteyen sorularda takılıyor. Mert için konu anlatımına baştan dönmek zaman kaybı olur. Daha seçici, yorum ağırlıklı bir soru bankası ve konular bittikten sonra bir branş deneme seti, ihtiyacına daha uygun.

İki öğrencinin de ihtiyacı farklı ama ortak nokta şu: Karar, kitabın şöhretine değil, öğrencinin denemelerde gördüğü eksiklere göre verildi.

Son olarak

Kaynak seçimini bir kez düşünerek yap, sonra enerjini kitap aramaya değil, seçtiğin kitabı bitirmeye harca. Haftanı bu kaynaklara göre nasıl bölebileceğini görmek istersen TYT çalışma programı rehberine göz atabilirsin.