YKS nedir? TYT, AYT ve YDT oturumları, soru sayıları ve puan hesabı

YKS nedir, ne işe yarar?

YKS, yani Yükseköğretim Kurumları Sınavı, Türkiye'deki üniversitelerin ön lisans ve lisans programlarına öğrenci yerleştirmek için ÖSYM'nin her yıl yaptığı merkezî sınavdır. Lise son sınıf öğrencileri de mezunlar da aynı sınava girer, aynı kurallarla değerlendirilir.

Sınav tek bir kitapçıktan değil, üç ayrı oturumdan oluşur:

• TYT (Temel Yeterlilik Testi): Herkesin girdiği oturum. Türkçe, sosyal bilimler, temel matematik ve fen bilimlerinden temel düzeyde sorular içerir.
• AYT (Alan Yeterlilik Testleri): Sayısal, eşit ağırlık ve sözel puan türleriyle öğrenci alan lisans programları için gereken alan testleri.
• YDT (Yabancı Dil Testi): Dil puanıyla öğrenci alan programlar, örneğin yabancı dil öğretmenliği ya da mütercim-tercümanlık için.

Hangi oturumlara gireceğin hedeflediğin programa bağlıdır. Yalnızca ön lisans programlarını düşünen biri için TYT yeterlidir. Lisans programına girmek isteyen biri TYT'nin yanında, programın puan türüne göre AYT'ye ya da YDT'ye de girer.

Bu rehberdeki bütün sayılar ve kurallar 2026-YKS Başvuru Kılavuzu'na dayanıyor. Her yıl yeni kılavuz yayımlandığı için ayrıntılar değişebilir; 2027 kılavuzu çıktığında bu yazı güncellenecek.

Oturumlar, tarihler ve süreler

2026'da sınav iki güne yayıldı. Kılavuzdaki takvim şöyleydi:

Başvurular 6 Şubat–2 Mart 2026 tarihleri arasında alındı, geç başvuru günleri ise 10–12 Mart 2026 oldu. Sınav ücreti 2026'da her oturum için 700 TL'ydi.

Sınav günü kuralları

Kılavuzdaki birkaç kural, sınav sabahını doğrudan etkiler:

• Adayların sınav binasının kapısında oturum başlamadan en az bir saat önce bulunması istenir.
• Sabah oturumlarında saat 10.00'dan, öğleden sonraki YDT oturumunda 15.30'dan sonra binaya kimse alınmaz.
• TYT'nin ilk 120 dakikasında, AYT'nin ilk 135 dakikasında salondan çıkılamaz. YDT'de ilk 90 dakikada çıkış yasaktır. Her üç oturumda da sınavın son 15 dakikasında salondan ayrılamazsın.

İlk madde küçük bir ayrıntı gibi görünür ama her yıl birkaç dakika gecikip sınava alınmayan adaylar olur. Sınav yerine bir hafta önceden gidip yolun ne kadar sürdüğünü görmek, o sabahki stresi epey azaltır.

TYT: soru dağılımı ve süre

TYT dört testten ve 120 sorudan oluşur. 2026 kılavuzundaki dağılım şöyle:

165 dakikayı 120 soruya böldüğünde soru başına 1 dakika 22 saniyeden biraz fazla düşer. Bu ortalama yanıltıcıdır: paragraf soruları ve problem soruları daha uzun sürer, bilgi soruları birkaç saniyede biter. Bu yüzden TYT'de sıralama kararı önemlidir. Pek çok öğrenci Türkçeyle başlar, çünkü zihin henüz tazeyken uzun metinleri okumak kolaydır; bazıları da matematiği öne alır. Doğru sıra kişiden kişiye değişir; önemli olan denemelerde bir sırayı deneyip sınava kadar sabitlemek.

TYT'de puanı en çok ne belirler?

TYT puanında Türkçe ve Temel Matematik %33'er, Sosyal Bilimler ve Fen Bilimleri %17'şer ağırlık taşır. Yani Türkçe ve matematikteki bir net, sosyal ve fendeki bir netin kabaca iki katı etki yapar. Bu, sosyal ve feni boşlamak anlamına gelmez; ama hazırlık saatlerini dağıtırken bu oranları akılda tutmak gerekir. Hangi netin puana nasıl yansıdığını net hesaplama rehberinde örneklerle anlattık.

Ders ders konu listeleri ve çalışma önerileri için TYT sayfası iyi bir başlangıç noktası.

AYT: testler ve soru dağılımı

AYT kitapçığında dört test vardır. Kılavuza göre dağılım şöyle:

Dört testin her biri 40 sorudur; toplam 160 soru eder. Din Kültürü ile ilave Felsefe Grubu soruları alternatiftir (aşağıda anlatılıyor), yani Sosyal Bilimler-2 testindeki 6 soruluk bölümü bu ikisinden yalnızca birini cevaplayarak geçersin.

Önemli olan şu: AYT'de 160 sorunun hepsini çözmezsin. Puan türün için gereken testleri cevaplarsın.

Kendi puan türünün dışındaki testlerle uğraşmak puanına bir şey katmaz, yalnızca süreni yer. AYT'deki konu yükü ve çalışma sırası için AYT sayfasına göz atabilirsin.

AYT'de süre tuzağı

TYT'ye göre soru başına daha fazla süre var gibi görünür; ama AYT soruları daha uzun ve çok adımlıdır. Sayısal öğrencileri en çok matematiğin son sorularında ve fizikte süre kaybeder. Pratik bir yol, denemelerde her testin başına bir hedef süre yazmaktır: örneğin matematiğe 90, fene 80 dakika ayırıp 10 dakikayı kontrol ve dönüş sorularına bırakmak. Bu dağılımı birkaç denemede kendine göre ayarlarsın.

YDT: yabancı dil oturumu

YDT 80 sorudan ve 120 dakikadan oluşur. Soru başına bir buçuk dakika düşer. Kılavuza göre YDT Almanca, Arapça, Fransızca, İngilizce ve Rusça dillerinde yapılır ve her dilin ayrı soru kitapçığı vardır; aday başvuruda gireceği dili seçer. DİL puanında TYT %40, YDT %60 ağırlık taşır. Yani yabancı dil bölümü hedefleyen biri de TYT'yi ciddiye almak zorundadır.

Din Kültürü mü, ilave Felsefe mi?

TYT Sosyal Bilimler ve AYT Sosyal Bilimler-2 testlerinde din kültürü soruları ile ilave felsefe soruları alternatif olarak yer alır. Hangisini cevaplayacağın, başvuruda yaptığın seçime bağlıdır:

• Ortaöğretimde zorunlu Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi alan adaylar (imam hatip öğrencileri ve mezunları dâhil) yalnızca din kültürü sorularını cevaplar.
• Bu dersi almak zorunda olmayan ya da farklı müfredatla alan adaylar yalnızca ilave felsefe sorularını cevaplar.

Kılavuz bu konuda net: Kendi seçeneğinin dışındaki soruları cevaplasan bile o cevaplar değerlendirmeye alınmaz.

Net nasıl hesaplanır?

Her testte ham puan, yani net, doğru sayısından yanlış sayısının dörtte biri çıkarılarak bulunur. Boş sorular hesaba girmez. 40 soruluk bir testte 30 doğru, 8 yanlış yaptıysan netin 28'dir.

Kılavuza göre bütün sorular beş seçeneklidir ve yalnızca biri doğrudur. Bu yüzden hiçbir seçeneği eleyemeden rastgele işaretlemenin ortalama getirisi sıfırdır; iki seçeneği gerçekten eleyebildiğinde ise işaretlemek kazançlı hâle gelir. Tahmin stratejisinin ayrıntıları ve örnek tablolar için net hesaplama yazısına bakabilirsin.

Puan nasıl hesaplanır?

Net doğrudan puana dönüşmez. ÖSYM'nin kılavuzda tarif ettiği sıra şöyle:

1. Her testteki ham puan (net) hesaplanır.
2. O testten son sınıfta okuyan adayların ham puan ortalaması ve standart sapması bulunur.
3. Bu değerlerle bütün adaylar için ortalaması 50, standart sapması 10 olan standart puanlar elde edilir.
4. Standart puanlar puan türünün ağırlıklarıyla birleştirilir ve 100 ile 500 arasındaki sınav puanlarına dönüştürülür.
5. Sınav puanına OBP'den gelen katkı eklenerek yerleştirme puanı bulunur.

Bu yöntemin sana söylediği şey basit: Netinin değeri, o yıl testin ne kadar zor geçtiğine bağlıdır. Zor geçen bir testteki 25 net, kolay geçen bir testteki 28 netten daha çok puan getirebilir. Geçen yılın "kaç net kaç puan" tabloları bu yüzden yalnızca kaba bir fikir verir.

Puan türleri ve test ağırlıkları

2026 kılavuzundaki ağırlıklar şöyle:

Bu tablodan çıkan en önemli ders: SAY, EA, SÖZ ve DİL puanlarının hepsinde TYT %40 ağırlık taşır. "AYT'ye geçtim, TYT'yi bıraktım" diyen öğrenci, puanının neredeyse yarısını belirleyen sınavı ihmal etmiş olur. AYT ağırlıklı çalıştığın aylarda bile haftada en az bir TYT denemesi ve kısa Türkçe-matematik setleri, TYT netinin düşmesini önler.

İkinci ders, puan türünün içindeki dengeyle ilgili. SAY'da AYT Matematik tek başına %30, fen testleri ise %10'ar ağırlık taşır. EA'da matematik yine %30, edebiyat %18'dir. Sayısal ya da eşit ağırlık öğrencisi için AYT matematikteki her net, fizik ya da tarih netinden belirgin biçimde daha değerlidir.

Puanın hesaplanması için en düşük şart

Kılavuza göre:

• TYT puanının hesaplanması için Türkçe veya Temel Matematik testlerinden en az birinde 0,5 ya da daha fazla ham puan gerekir.
• SAY, EA ve SÖZ puanlarının hesaplanması için ilgili AYT testlerinin en az birinden 0,5 ham puan gerekir.
• DİL puanı için YDT'den 0,5 ham puan gerekir.
• TYT puanı hesaplanmayan adayın, AYT veya YDT'ye girmiş olsa bile SAY, SÖZ, EA ve DİL puanları hesaplanmaz.

OBP ve yerleştirme puanı

Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP), lise diploma notunun puana çevrilmiş hâlidir. Kılavuzdaki kurallar:

• 100 üzerinden diploma notu 5 ile çarpılır. 50 olan en düşük not 250, 100 olan en yüksek not 500 OBP eder.
• Diploma notu bildirilmeyen ya da 50'nin altında olan adayların notu 50 kabul edilir.
• OBP, 0,12 katsayısıyla çarpılarak sınav puanına eklenir ve yerleştirme puanı böyle bulunur.
• Bir mesleğe yönelik program uygulayan lise mezunları, kılavuzdaki ilgili tablolarda yer alan programlara yerleşirken OBP'nin 0,06 katsayısıyla çarpımı kadar ek puan da alır.
• 2025-YKS puanlarıyla bir programa merkezî olarak yerleştirilmiş adaylar (kayıt yaptırsın ya da yaptırmasın), 2026-YKS'de yerleştirilirken OBP'ye uygulanan katsayılar yarıya düşer.

Somut bir örnek: Diploma notun 85 ise OBP'n 85 × 5 = 425 olur. Yerleştirme puanına katkısı 425 × 0,12 = 51 puandır. Bir önceki yıl bir programa yerleşip yeniden sınava girdiysen katsayı 0,06'ya iner ve katkı 25,5 puana düşer. Kendi diploma notunla aynı hesabı net ve OBP hesaplayıcısında yapabilirsin.

Diploma notu 70 olan bir arkadaşının OBP katkısı ise 70 × 5 × 0,12 = 42 puandır. Aradaki 9 puanlık fark sınavda kapatılabilir, ama küçümsenecek bir fark da değildir. Lise yıllarındaki yazılı ve sözlü notlarının üniversite yerleştirmesine doğrudan yansıdığını bilmek, 9 ve 10. sınıftaki derslere farklı bakmanı sağlayabilir. Yeniden sınava girmeyi düşünen biri için de katsayının yarıya inmesi, kararı verirken hesaba katılması gereken bir ayrıntıdır.

Başvuru ve tercih için puan koşulları

Uzun süre "ön lisans için 150, lisans için 180 puan barajı" bilgisi dolaştı. 2026 kılavuzundaki Tablo 1F'de böyle sabit bir puan sınırı yer almıyor. Kılavuza göre:

Bu tablo, puanı hesaplanan herkesin tercih yapabileceği anlamına gelmez. Bazı programlar için ayrıca en düşük başarı sırası şartı vardır. Kılavuzun Tablo 1G'sinde bunlar şöyle sıralanır:

Mühendislik satırındaki istisnalar kılavuzda tek tek sayılır; örneğin orman, ziraat ve su ürünleri fakültelerinin bazı programları bu şartın dışında tutulur. Vakıf üniversiteleri de senato kararıyla bu sıralardan daha üst bir sıra şartı koyabilir. Tercih döneminde hedef programının koşulunu her yıl yayımlanan tercih kılavuzundan ayrıca kontrol etmek gerekir.

Hedefin bu programlardan biriyse çalışma planını puana değil başarı sırasına göre kurman daha doğru olur. Puan yıldan yıla oynar, ama "ilk 100 bine girmem gerekiyor" hedefi sabittir. Denemelerin Türkiye geneli sıralama verdiği durumlarda bu sıralamayı hedefinle karşılaştırmak, kendi yerini görmenin en pratik yoludur. Ancak deneme sıralaması gerçek sınavdaki sıralamayla birebir örtüşmez.

Hangi puan türü sana uygun?

Puan türü seçimi çoğu zaman 10. sınıfın sonunda alan seçimiyle birlikte gelir, ama son kararı hedeflediğin bölüm verir. Doğru soru "hangi dersleri seviyorum?" değil, "gitmek istediğim programlar hangi puan türüyle öğrenci alıyor?" sorusudur. Tıp, mühendislik ve eczacılık SAY; hukuk, işletme ve psikoloji gibi programlar çoğunlukla EA; tarih, Türk dili ve edebiyatı gibi programlar ise genellikle SÖZ puanıyla öğrenci alır. Bunlar genel eğilimlerdir; hedef programın puan türünü her yıl tercih kılavuzundan kontrol etmek gerekir.

Karar verirken üç şeye bak:

1. Hedef listen: Aklındaki beş-on programı yaz ve her birinin puan türünü yanına not et. Liste tek bir puan türünde toplanıyorsa karar zaten verilmiş demektir.
2. Netlerin: İlk denemelerde AYT matematik netin çok düşükse SAY ve EA'nın ikisinde de matematiğin %30 ağırlık taşıdığını hesaba kat. Bu bir engel değil, plan girdisidir: Matematiğe ayıracağın süreyi buna göre belirlersin.
3. Kalan zamanın: Sınava sekiz ay kala puan türü değiştirmek mümkündür ama bedeli vardır. Yeni puan türünün AYT konularını sıfırdan bitirmen gerekeceğini hesaba kat.

Puan türü belirsiz kalan öğrenci genellikle iki AYT'ye birden yarım yamalak çalışır ve ikisinde de istediği nete ulaşamaz. Kararsızsan bile TYT ortaktır; karar verene kadar TYT'yi sağlamlaştırmak hiçbir senaryoda boşa gitmez.

Okul ile hazırlığı dengelemek

1. sınıf öğrencisinin önünde iki ayrı iş vardır: okul derslerinden geçmek ve iyi bir diploma notu almak, bir de YKS'ye hazırlanmak. OBP'nin yerleştirme puanına doğrudan eklendiğini gördük; diploma notunu umursamamak bu yüzden hesaplı bir tercih değildir.

İyi haber şu: Lise müfredatı ile YKS kapsamı büyük ölçüde örtüşür. MEB'in ÖSYM sınavlarına esas kazanım belgesi de ortak derslerin kazanımları üzerine kuruludur. Okulda işlenen bir konuyu aynı hafta YKS soru setiyle pekiştirmek, iki işi tek seferde görmenin en kolay yoludur. Yazılı haftalarında AYT konu çalışmasını hafifletip okul konularına ağırlık vermek de bu yüzden kayıp sayılmaz.

Mezun olarak yeniden sınava girmek

Mezunlar sınava son sınıf öğrencileriyle aynı kurallarla girer, ama iki noktaya dikkat etmeleri gerekir. Birincisi OBP: Bir önceki yılın puanıyla bir programa yerleştiysen, kayıt yaptırmamış olsan bile bu yıl OBP katsayın yarıya iner. Diploma notu 85 olan biri için bu, 51 yerine 25,5 puanlık katkı demektir. Hedef programın taban sırasına yakın bir yerdeysen bu fark belirleyici olabilir.

İkincisi zaman yönetimi. Mezun öğrencinin okulu yoktur ama bu, günün tamamının verimli geçeceği anlamına gelmez. Sabit bir kalkış saati, belli saatlerde deneme ve haftalık bir kontrol günü belirlemek, okulun sağladığı düzeni yerine koyar. Önceki yılın sonuç belgesindeki doğru-yanlış sayıları da iyi bir başlangıç verisidir: Hangi testte en çok net kaybettiğini oradan görüp planı o testten başlatabilirsin.

Sonuçlar nerede ve nasıl açıklanır?

ÖSYM adaylara basılı sonuç belgesi göndermez. Sonuçlar T.C. kimlik numarası ve şifreyle sonuc.osym.gov.tr adresinden ya da ÖSYM'nin mobil uygulamasından öğrenilir. Kılavuza göre sonuçta şunlar yer alır:

• Testlerdeki doğru ve yanlış sayıları
• TYT puanı ve başarı sırası
• Varsa AYT ve YDT puanları ile başarı sıraları
• OBP
• Yerleştirme puanları ve başarı sıraları

Sonuç ve tercih tarihleri her yıl ÖSYM'nin sınav takviminde ve duyurularında açıklanır. Tercih süreci ayrı bir kılavuzla yürür; puanını öğrendikten sonra o kılavuzdaki program koşullarını okumadan tercih listesi yapmamak gerekir.

Hazırlık yol haritası

Sınavın yapısını bilmek, hazırlığın ilk adımı. Bundan sonrası, bu yapıya göre zamanı bölmek. Aşağıdaki yol haritası 12. sınıf öğrencisi ya da mezun için yazıldı; daha önceki sınıflardaysan aynı mantığı daha geniş bir zamana yayabilirsin.

1. Başlangıç: nerede olduğunu ölç

İlk iş, bir TYT ve puan türüne uygun bir AYT denemesi çözüp her testin netini ve yanlış türlerini çıkarmak. Bu deneme seni yargılamak için değil, eksik konuların listesini çıkarmak için. Her ders için üç sütunlu bir tablo yeterli: "biliyorum", "yarım biliyorum", "hiç çalışmadım". Deneme sonuçlarını konu konu okumak için deneme analizi rehberindeki adımları kullanabilirsin.

2. Konu tamamlama dönemi

Bu dönemde ağırlık konu çalışmasındadır. Her gün hem TYT hem AYT'ye zaman ayırmak, ilerleyen aylarda birini tamamen unutmanı engeller. Ölçülü bir dağılım şöyle olabilir:

Bu bir şablon, kural değil. Okula giden bir öğrencinin hafta içi saatleri mezun bir öğrencininkiyle aynı olamaz. Kendi programını haftalık olarak kurmak için TYT çalışma programı rehberine bakabilirsin.

3. Deneme ve eksik kapatma dönemi

Konuların büyük kısmı bitince denemelerin sıklığı artar. Bu dönemde deneme sayısından çok, denemeden sonra ne yaptığın önemlidir. Her denemenin ardından yanlışları dört gruba ayır: bilgi eksiği, yöntem eksiği, dikkat hatası ve gereksiz tahmin. Bilgi eksiği çıkan konuya geri dön, dikkat hatalarını ayrı say. Bir yanlış soru defteri bu dönemin en verimli aracıdır; yanlışlarını kaydetmezsen aynı hatayı üç ay sonra yine yaparsın.

4. Son haftalar

Sınava yaklaşırken yeni ve büyük bir konuya başlamak çoğu zaman verimsizdir. Bu dönemi:

• Sınav saatinde, sınav süresiyle deneme çözmeye,
• Yanlış defterindeki soruları yeniden çözmeye,
• Uyku düzenini sınav sabahına göre ayarlamaya

ayırmak daha iyi sonuç verir. TYT cumartesi sabahı 10.15'te başlıyorsa, son haftalarda denemeleri de o saatte çözmek vücudunu o saate alıştırır.

Ders ders kısa öneriler

• Türkçe: Testin ağırlık merkezi okuduğunu anlamadır; paragraf soruları hem çok yer tutar hem de süreyi en çok bunlar yer. Her gün düzenli paragraf çözmek, bir haftada çok çözüp sonra bırakmaktan daha iyi sonuç verir.
• Temel Matematik: Problemler ve temel kavramlar (sayılar, bölünebilme, oran-orantı) neti en hızlı artıran alanlardır. Geometriyi sona bırakma; TYT matematik testinin içinde yer alır.
• Sosyal Bilimler: 20 soru dört derse dağılır. Her derste en çok soru gelen ünitelere odaklanmak, bütün kitabı baştan sona okumaktan daha verimlidir.
• Fen Bilimleri: Sayısal öğrencisi için TYT fen, AYT fen çalışmasının doğal bir parçasıdır. Eşit ağırlık ve sözel öğrencisi ise fizik, kimya ve biyolojinin temel ünitelerine odaklanarak birkaç net kazanabilir.

Sınavın konu kapsamı, MEB'in her yıl yayımladığı ve ÖSYM sınavlarına esas olan kazanım belgesine dayanır. Bir konunun müfredatta olup olmadığından emin değilsen bu belgeye bakabilirsin.

Sık yapılan hatalar

Hazırlıkta sık görülen birkaç hata var:

1. Yalnızca toplam nete bakmak. 70 net iyi bir sayı olabilir, ama Türkçe 35 matematik 15 ise sorun matematikte. Neti test test izlemek gerekir.
2. AYT'ye geçince TYT'yi bırakmak. Bütün puan türlerinde TYT'nin %40 ağırlığı var. TYT netindeki birkaç netlik düşüş, AYT'deki kazancını silebilir.
3. Geçen yılın puan tablosuna güvenmek. Puan, o yılki adayların sonuçlarına göre hesaplanır. Aynı net her yıl aynı puanı getirmez.
4. Din kültürü/ilave felsefe seçimini kontrol etmemek. Kendi seçeneğinin dışındaki soruları çözersen o cevaplar sayılmaz. Başvuruda yaptığın seçimi sınavdan önce kontrol et.
5. Baraj yok diye rahatlamak. Sabit bir puan sınırının olmaması, her programa girebileceğin anlamına gelmez. Tıp, hukuk, mühendislik ve öğretmenlik gibi programlarda başarı sırası şartı var.

Netio bu süreçte nerede durur?

Netio, YKS'ye hazırlanan öğrencinin soru çözme ve yanlış takibi tarafına odaklanır. Çözdüğün soruların ders, konu ve kazanım bilgisi kayıtlı olduğundan, hangi konuda tekrar tekrar yanlış yaptığını görebilirsin. Zayıf çıkan bir konuyu kısa ve odaklı bir soru setine çevirmek için ada sistemi kullanılabilir. Netio sınavın kendisinin yerine geçmez; bu rehberdeki kuralların kaynağı her zaman ÖSYM kılavuzudur.